Bể bơi thi đấu có hai chiều dài chuẩn: bể dài 50 m và bể ngắn 25 m. Bể dùng cho Olympic và giải vô địch thế giới dài 50 m, rộng 25 m, chia mười làn, mỗi làn 2,5 m; độ sâu tối thiểu 2 m.
Bể công cộng ở các khu dân cư, trường học phổ biến là loại 25 m, nhiều bể nhỏ hơn không theo chuẩn nào. Chiều dài bể thi đấu phải chính xác tới xăng-ti-mét, vì thành tích bơi được tính tới phần trăm giây. Bài dưới đây đi qua các số đo chuẩn phổ biến, ý nghĩa của các vạch dưới đáy bể và cách quy đổi số lượt bơi ra mét.
Các số đo chính của bể thi đấu
Số đo theo chuẩn phổ biến của bơi lội thi đấu. Các giải khác nhau có thể dùng số làn và độ sâu khác nhau trong khoảng luật cho phép; quy định cụ thể nên tra trong luật hiện hành của liên đoàn bơi lội.
| Thông số | Bể dài (50 m) | Bể ngắn (25 m) |
|---|---|---|
| Chiều dài | 50 m | 25 m |
| Chiều rộng mỗi làn | 2,5 m | 2,5 m |
| Số làn hay dùng | 8 hoặc 10 | 8 hoặc 10 |
| Chiều rộng bể (10 làn) | 25 m | 25 m |
| Độ sâu cho giải lớn | tối thiểu 2 m | tối thiểu 2 m |
| Vạch trên dây phao | mốc 15 m tính từ mỗi đầu | mốc 15 m tính từ mỗi đầu |
| Vạch nhắc bơi ngửa | cách thành 5 m | cách thành 5 m |
Một bể 50 m × 25 m có diện tích mặt nước 1.250 m². Nếu sâu 2 m đều thì chứa khoảng 2.500 m³ nước, tức 2,5 triệu lít; nếu sâu 3 m như nhiều bể thi đấu lớn thì khoảng 3.750 m³. Con số này giải thích vì sao bể thi đấu đúng chuẩn tốn kém để xây và vận hành, và vì sao phần lớn bể cộng đồng chọn kích thước ngắn hơn, nông hơn.
Vì sao chiều dài bể phải chính xác tới xăng-ti-mét
Ở cự ly 50 m tự do, những người bơi nhanh nhất đi được khoảng hơn 2 m mỗi giây. Nếu bể dài hơn chuẩn 5 cm, vận động viên phải bơi thêm 5 cm, mất thêm khoảng hai phần trăm giây, đúng bằng khoảng cách giữa huy chương vàng và bạc ở nhiều trận chung kết. Vì vậy chuẩn bơi lội quy định chiều dài bể chỉ được dài hơn danh nghĩa một chút xíu, không được ngắn hơn.
Khó khăn nằm ở chỗ bể bơi là khối bê tông lớn, đổ một lần, khó sửa. Người thiết kế thường cho bể dài hơn một chút để còn chỗ gắn tấm chạm điện tử ở hai đầu. Tấm chạm dày vài xăng-ti-mét, gắn xong thì khoảng cách giữa hai mặt tấm chạm mới là chiều dài thi đấu thật. Khi một bể được công nhận cho thi đấu, chiều dài được đo lại bằng thiết bị đo chính xác và ghi vào biên bản.
Bể ở khu dân cư không cần chính xác đến vậy, nhưng nếu bạn bơi để theo dõi tiến bộ, nên biết bể mình bơi dài thật bao nhiêu. Có những bể quảng cáo "25 m" nhưng đo ra chỉ 23 hay 24 m. Cách kiểm đơn giản: đếm số viên gạch dọc theo thành bể, đo một viên rồi nhân lên, hoặc hỏi người quản lý bể số đo thực tế.
Các vạch dưới đáy và trên mặt nước có nghĩa gì
Đường kẻ tối màu giữa mỗi làn. Dưới đáy, chính giữa mỗi làn có một dải màu sẫm chạy suốt chiều dài bể. Người bơi sấp nhìn xuống đáy dùng nó để giữ thẳng hướng, khỏi bơi chéo sang làn bên.
Chữ T ở hai đầu. Dải sẫm không chạy tới sát thành mà dừng cách thành khoảng 2 m, kết thúc bằng một vạch ngang tạo thành hình chữ T. Thấy chữ T là biết sắp tới thành, chuẩn bị lộn vòng hay chạm tay.
Mốc 15 m trên dây phao. Dây phao phân làn có phao khác màu đánh dấu 15 m tính từ mỗi đầu bể. Ở nhiều kiểu bơi, sau khi xuất phát và quay vòng, vận động viên chỉ được lặn dưới nước tối đa 15 m rồi phải trồi lên.
Dây căng ngang cách thành 5 m. Ở bể thi đấu, phía trên mặt nước có một dây căng ngang ở hai đầu, cách thành 5 m, treo các dải vải nhỏ. Người bơi ngửa không nhìn thấy thành phía trước, nên họ đếm số sải tay từ dây này tới thành để biết lúc nào lộn vòng.
Phao dây đổi màu gần thành. Trên nhiều bể, đoạn phao gần hai đầu có màu khác đoạn giữa, cũng để báo sắp chạm thành. Màu sắc cụ thể tuỳ quy định từng thời kỳ và từng giải.
Độ sâu: bể thi đấu và bể cộng đồng khác nhau ra sao
Bể thi đấu lớn được làm sâu ít nhất 2 m, nhiều bể sâu tới 3 m. Nước sâu giúp sóng do người bơi tạo ra dội xuống đáy rồi tan bớt trước khi phản lại mặt nước, nên mặt bể êm hơn và bơi nhanh hơn. Độ sâu đủ lớn cũng giúp xuất phát bằng cách lao từ bục xuống an toàn.
Bể cộng đồng thường có đầu nông và đầu sâu, phổ biến từ khoảng 1 m tới gần 2 m, bể trẻ em thì nông hơn nhiều. Độ sâu từng đoạn thường được ghi bằng số trên thành bể. Hãy đọc kỹ trước khi xuống nước, nhất là với trẻ em và người chưa biết bơi.
Một quy tắc an toàn quan trọng: không lao đầu xuống ở chỗ nước nông. Các chấn thương cổ nghiêm trọng thường xảy ra khi người ta tưởng nước sâu mà thực ra chỉ hơn một mét. Bể có bục xuất phát chỉ cho phép xuất phát từ bục ở đoạn đủ sâu và khi có người hướng dẫn. Trẻ em xuống bể luôn cần người lớn biết bơi ở bên cạnh, trong tầm với tay, không chỉ đứng trên bờ nhìn.
Nhiều người chung một làn: khoảng cách cho an toàn
Bơi vòng tròn theo chiều quy ước. Làn rộng 2,5 m chỉ đủ cho hai người bơi ngược chiều sát nhau. Khi một làn có từ ba người trở lên, cách phổ biến là mọi người cùng bơi bên phải dây phao khi đi và bên phải khi về, tạo thành một vòng tròn dọc làn, giống xe đi trên đường hai chiều.
Giữ khoảng cách vài mét với người phía trước. Xuất phát sau người trước chừng năm giây, tương đương vài mét nước, để không đá vào nhau. Ở bể 25 m, một làn thường thoải mái cho bốn đến sáu người cùng tốc độ; đông hơn thì nên chia nhóm theo tốc độ.
Vượt người ở giữa bể, không ở đầu bể. Muốn vượt, chạm nhẹ vào chân người phía trước, người đó dừng ở thành bể cho bạn qua. Vượt ở giữa làn dễ đụng người bơi chiều ngược lại.
Đứng nghỉ ở góc, không đứng giữa thành. Khi dừng nghỉ ở đầu bể, đứng nép vào góc làn để người phía sau còn chỗ chạm thành và quay đầu. Đứng giữa là chặn mất mặt thành rộng 2,5 m của cả làn.
Làn trẻ em, người mới học tách riêng. Bể nhiều làn thường dành một làn sát thành cho người mới học hoặc bơi chậm. Trẻ em đang tập luôn có người lớn trong tầm với tay.
Quy đổi số lượt bơi ra mét
Người bơi thường đếm theo "lượt" hoặc "vòng", nhưng mỗi người hiểu một kiểu. Quy ước gọn nhất: một lượt là một chiều dài bể, một vòng là đi và về, tức hai lượt. Bảng tính sẵn cho hai loại bể:
| Cự ly muốn bơi | Bể 25 m (số lượt) | Bể 50 m (số lượt) | Số vòng đi về ở bể 25 m |
|---|---|---|---|
| 100 m | 4 | 2 | 2 |
| 200 m | 8 | 4 | 4 |
| 400 m | 16 | 8 | 8 |
| 500 m | 20 | 10 | 10 |
| 1.000 m | 40 | 20 | 20 |
| 1.500 m | 60 | 30 | 30 |
Nếu bể của bạn không phải 25 m mà là 20 m hay 18 m, lấy cự ly chia chiều dài bể. Ví dụ bơi 1 km ở bể 20 m là 50 lượt. Bể dài lẻ, như 23 m, thì 1 km cần khoảng 43,5 lượt, nghĩa là bơi 44 lượt sẽ được hơi quá 1 km, khoảng 1.012 m.
Đếm lượt lâu dễ quên số. Mẹo hay dùng là chia thành từng chặng nhỏ: bơi bốn lượt rồi nghỉ, mỗi lần nghỉ đặt một viên sỏi hoặc dịch một vật nhỏ trên thành bể. Đồng hồ có chức năng đếm lượt cũng có, nhưng nó cần được khai báo đúng chiều dài bể, khai sai thì số mét hiện ra sai theo.
Bể ngắn, bể dài và chuyện thành tích không so được với nhau
Cùng một người, bơi 100 m ở bể 25 m thường nhanh hơn ở bể 50 m. Lý do là bể ngắn có nhiều lần quay vòng hơn: 100 m ở bể 25 m có ba lần quay, ở bể 50 m chỉ có một. Mỗi lần quay, người bơi đạp mạnh vào thành và lướt dưới nước, đoạn lướt này nhanh hơn bơi trên mặt nước. Vì thế các liên đoàn ghi nhận thành tích bể ngắn và bể dài thành hai bảng riêng.
Với người tập thể dục, điều này có một hệ quả nhỏ: nếu bạn quen bơi ở bể 25 m rồi chuyển sang bể 50 m, đừng ngạc nhiên khi thấy mình chậm hơn và mệt hơn với cùng cự ly. Đó không phải sức khoẻ giảm mà là ít được nghỉ ngắn ở thành bể.
Ở một số nước, đặc biệt là Mỹ, còn có bể dài 25 yard, tức khoảng 22,86 m. Khi đọc tài liệu tập luyện nước ngoài ghi cự ly bằng yard, hãy nhân với 0,9144 để ra mét. Một bài tập 1.650 yard tương đương khoảng 1.509 m, gần bằng cự ly 1.500 m.
Câu hỏi thường gặp
Bể bơi Olympic dài bao nhiêu mét?
Bể bơi dùng cho Olympic dài 50 m, rộng 25 m, chia mười làn, mỗi làn 2,5 m. Độ sâu tối thiểu theo chuẩn cho giải lớn là 2 m, nhiều bể sâu tới 3 m để mặt nước êm hơn.
Mỗi làn bơi rộng bao nhiêu mét?
Ở bể thi đấu, mỗi làn rộng 2,5 m theo chuẩn phổ biến. Bể cộng đồng có thể chia làn hẹp hơn tuỳ nơi, thường khoảng 2 m đến 2,5 m, hoặc không chia làn cố định.
Bơi 1 km ở bể 25 m là bao nhiêu vòng?
Bơi 1 km ở bể 25 m là 40 lượt, tức 20 vòng nếu tính một vòng là đi và về. Ở bể 50 m, 1 km là 20 lượt, tức 10 vòng đi về.
Vì sao bơi ở bể 25 m nhanh hơn bể 50 m?
Bể 25 m có nhiều lần quay vòng hơn, mỗi lần quay người bơi đạp thành và lướt dưới nước nhanh hơn bơi trên mặt. Vì vậy thành tích bể ngắn và bể dài được ghi nhận riêng, không so trực tiếp.
Chữ T dưới đáy bể bơi có ý nghĩa gì?
Dải màu sẫm giữa mỗi làn kết thúc cách thành khoảng 2 m bằng một vạch ngang thành hình chữ T. Người bơi nhìn thấy chữ T là biết sắp tới thành để chuẩn bị quay vòng hoặc chạm tay.
Bể bơi thi đấu sâu bao nhiêu mét?
Bể dùng cho giải lớn sâu tối thiểu 2 m, được khuyến nghị sâu hơn. Bể cộng đồng thường có đầu nông khoảng 1 m và đầu sâu gần 2 m, bể trẻ em nông hơn nhiều, nên luôn đọc số độ sâu trên thành bể.