ChieuDai.comChiều Dài
Dụng cụ đo và cách đọc

Thước đo laser là gì, đo xa được bao nhiêu mét và khi nào đo ra sai

Thước đo laser bắn chấm sáng lên vật và tính khoảng cách từ ánh sáng phản hồi. Tầm đo phổ biến, mặt nào làm đo sai, chọn điểm gốc đo và giữ an toàn cho mắt.

Vietnamese woman in a bare apartment pointing a compact handheld laser distance meter at a white wall, small red dot visible on the wall, viewed from behind her shoulder, soft daylight

Thước đo laser là dụng cụ cầm tay bắn một chùm tia sáng hẹp lên bề mặt vật, thu lại ánh sáng phản hồi và tính ra khoảng cách trong chưa đầy một giây. Loại dùng trong nhà và công trình phổ biến đo được từ vài chục đến khoảng một trăm mét trong nhà, sai số thường chỉ vài milimét theo thông số nhà sản xuất.

Thước laser đo ra sai khi tia chiếu vào mặt kính, mặt gương, bề mặt bóng hay rất tối; khi ngoài trời nắng gắt làm mất chấm sáng; khi chọn nhầm điểm gốc đo ở đầu hay đuôi máy; và khi tay cầm không vuông góc với bức tường. Phần dưới giải thích từng trường hợp và cách dùng cho đúng.

Thước laser đo khoảng cách bằng cách nào

Ánh sáng đi rất nhanh, khoảng ba trăm nghìn ki-lô-mét mỗi giây. Thước laser bắn ra một chùm sáng, chùm sáng chạm vào tường, một phần nhỏ dội lại vào ống thu của máy. Máy biết khoảng thời gian ánh sáng đi và về, nhân với tốc độ ánh sáng rồi chia đôi là ra khoảng cách. Với một bức tường cách 5 m, thời gian đi về chỉ khoảng ba mươi phần tỉ giây, nên máy không đo trực tiếp bằng đồng hồ thường.

Nhiều máy phổ thông dùng cách so pha: chùm sáng được điều biến thành những nhịp đều đặn, máy so nhịp phát đi với nhịp quay về và suy ra quãng đường từ độ lệch nhịp. Người dùng không cần biết chi tiết, chỉ cần hiểu một điều: máy đo được là nhờ có đủ ánh sáng phản hồi. Bất cứ thứ gì làm ánh sáng không dội về, dội lệch hướng hay dội về quá yếu đều làm máy đo sai hoặc báo lỗi.

Chấm đỏ hay chấm xanh bạn nhìn thấy trên tường là để ngắm. Khoảng cách được tính tới chính chỗ chấm sáng nằm, nên muốn đo tới đâu thì chấm phải rơi đúng chỗ đó, không phải chỗ gần đó.

Đo xa được bao nhiêu mét

Tầm đo ghi trên hộp là con số trong điều kiện tốt. Thực tế phụ thuộc rất nhiều vào ánh sáng xung quanh và bề mặt đích.

Điều kiệnTầm đo thường đạtGhi chú
Trong nhà, tường sáng màu, mờGần với con số ghi trên máyĐiều kiện lý tưởng
Hành lang dài, nhà xưởngVài chục mét, chấm nhỏ khó thấyNhờ người đứng ở đích tìm chấm
Ngoài trời râm mátGiảm đáng kể so với trong nhàCó thể dùng một tấm bìa trắng làm đích
Ngoài trời nắng gắtCó thể chỉ còn một phần nhỏChấm sáng gần như biến mất trên nền sáng
Đích màu tối, bề mặt thôGiảm, máy có thể báo lỗiĐặt tấm bìa sáng lên đích

Mẹo của thợ khi đo ngoài trời là mang theo một tấm bìa cứng màu trắng hoặc một tấm nhựa sáng màu, nhờ người cầm đứng ở đích. Chấm laser trên tấm bìa dễ thấy hơn hẳn trên tường rêu hay thân cây, và máy cũng nhận phản hồi mạnh hơn. Không có người phụ thì kẹp tấm bìa vào cọc hoặc tựa vào chân tường.

Con số tầm đo là thứ cần xem khi chọn máy, nhưng với nhà ở, phòng hiếm khi dài quá hai chục mét. Điều quan trọng hơn là máy có đo ổn định ở khoảng ngắn, đọc số rõ và có các chức năng bạn cần hay không.

Khi nào thước laser đo ra sai

Kính, gương, mặt nước. Tia sáng đi xuyên qua kính hoặc dội đi chỗ khác, máy có thể đo tới vật phía sau kính hoặc báo lỗi. Đo cửa kính thì dán một mảnh băng dính giấy hay áp tấm bìa lên mặt kính rồi chiếu vào đó.

Bề mặt bóng loáng, inox, gạch men bóng. Ánh sáng dội như gương, chỉ một phần nhỏ quay về. Kết quả có thể nhảy lung tung. Chiếu chếch ra chỗ mờ hơn hoặc dùng đích phụ.

Bề mặt rất tối hoặc rất xa. Đen hấp thụ ánh sáng, xa làm ánh sáng phản hồi yếu đi. Máy báo lỗi hoặc đo chậm. Đích sáng màu giải quyết được phần lớn trường hợp.

Chấm sáng rơi lệch chỗ. Đo chiều dài phòng mà chấm rơi lên cánh tủ hay khung tranh, số đo ngắn hơn tường. Ở khoảng xa, một chút nghiêng tay cũng làm chấm trượt khá xa.

Máy không vuông góc với tường. Cầm máy nghiêng, tia đi chéo và khoảng cách đo được dài hơn khoảng vuông góc. Đặt lưng máy áp sát tường bên này cho thẳng, hoặc lia nhẹ và lấy số nhỏ nhất ở chế độ đo liên tục.

Nhầm điểm gốc đo. Máy có thể tính từ mặt trước hay mặt sau thân máy, khác nhau đúng bằng chiều dài thân máy, cỡ vài xăng-ti-mét. Biểu tượng điểm gốc thường hiện trên màn hình, kiểm trước khi đo.

Đo một căn phòng bằng thước laser

Ví dụ giả định đo chiều dài và chiều rộng một phòng ngủ để tính diện tích sàn.

  1. Chọn điểm gốc là đuôi máy. Áp đuôi máy sát chân tường bên này, ngay trên sàn hoặc cao ngang hông, chỗ không có ổ điện, tủ kệ chắn.
  2. Bấm đo, nhìn chấm sáng rơi trên tường đối diện, đảm bảo nó không nằm trên cánh cửa, rèm, khung tranh. Ghi số đo chiều dài.
  3. Đo lại ở vị trí khác dọc bức tường, cách lần đầu chừng một mét. Phòng có tường không song song thì hai số sẽ khác nhau, ghi cả hai.
  4. Làm tương tự cho chiều rộng. Nếu máy có chức năng tính diện tích, có thể dùng luôn, nhưng vẫn nên ghi lại từng cạnh riêng.
  5. Đo chiều cao bằng cách đặt máy trên sàn, chiếu thẳng lên trần.
  6. Vẽ phác căn phòng trên giấy, ghi số đo vào từng cạnh. Một số đo lạc lõng rất dễ thấy khi nằm trên hình vẽ.

Với những khoảng ngắn dưới một mét như bề ngang cửa sổ, ô hộc tủ, thước cuộn thường nhanh và tin cậy hơn. Laser mạnh ở khoảng dài, ở chỗ một người không kéo nổi thước.

Giữ an toàn cho mắt khi dùng thước laser

Thước đo laser bán cho thợ và gia đình thường thuộc loại công suất thấp, thiết kế để nhìn thoáng qua chấm sáng trên tường không hại mắt. Nhưng nhìn thẳng vào tia hoặc chiếu vào mắt người khác là việc phải tránh tuyệt đối. Phản xạ chớp mắt chỉ bảo vệ được phần nào, và nhìn lâu vào nguồn sáng hẹp, mạnh có thể làm tổn thương mắt.

Không chiếu tia vào mặt người, vào mắt chó mèo, không đưa máy cho trẻ nhỏ cầm nghịch. Không chiếu lên mặt gương, kính khi có người đứng ở hướng tia dội lại. Khi đo ngoài đường, không chiếu vào người lái xe. Cất máy ở chỗ trẻ không với tới, và nhắc cả nhà rằng đây là dụng cụ đo, không phải đèn chơi.

Đọc nhãn cảnh báo trên thân máy để biết máy thuộc cấp nào. Nếu ai đó lỡ bị chiếu thẳng vào mắt và sau đó thấy mắt mờ, có đốm tối, đau hay chói kéo dài, nên đi khám mắt sớm thay vì chờ tự hết.

Chọn thước laser theo việc của mình

Không cần máy có tầm đo xa nhất hay nhiều chức năng nhất. Trước khi chọn, trả lời mấy câu hỏi sau về chính việc bạn sẽ làm.

  • Đo trong nhà hay ngoài trời? Chỉ đo phòng thì máy tầm vài chục mét là thừa. Hay đo ngoài trời thì cần loại có kính ngắm hoặc màn hình hiện ảnh để tìm chấm sáng khi trời sáng.
  • Đo một mình hay có người phụ? Đo một mình thì quý ở chỗ đuôi máy phẳng, đặt vững vào tường, có chân gập để tì vào góc.
  • Cần tính diện tích, thể tích không? Người làm sơn, lát sàn, ốp trần thấy chức năng này tiện. Người chỉ đo để mua đồ thì không cần.
  • Màn hình đọc dễ không? Số to, có đèn nền, đọc được trong góc tối dưới gầm cầu thang là điều đáng thử khi cầm máy.
  • Dùng pin gì? Pin rời dễ thay ở đâu cũng có; pin sạc tiện nhưng hết pin giữa chừng là phải chờ.

Mua về, thử ngay bằng một khoảng đã đo kỹ bằng thước cuộn, ví dụ chiều dài một bức tường ba bốn mét. Máy lệch quá vài milimét so với thước cuộn ở khoảng ngắn này thì nên đổi.

Những chức năng thêm đáng dùng

Ngoài đo khoảng cách đơn, nhiều máy tính được diện tích từ hai cạnh, thể tích từ ba cạnh, cộng trừ các số đo liên tiếp. Chức năng đo liên tục cập nhật số khi bạn di chuyển, hữu ích khi tìm khoảng vuông góc ngắn nhất tới một bức tường, hay khi cần đứng lùi lại đến đúng một khoảng định trước.

Chức năng đo gián tiếp dựa trên định lý Pythagore: bạn đo hai khoảng tới hai điểm, máy tính khoảng cách giữa hai điểm đó. Cách này tiện để ước chiều cao một bức tường mà không với tới đỉnh, nhưng sai số cộng dồn, kết quả kém chắc chắn hơn đo trực tiếp. Dùng để ước thì được, dùng để đặt hàng cắt vật liệu thì nên kiểm lại bằng cách khác.

Một số máy có bộ nhớ lưu vài chục số đo gần nhất. Đừng dựa vào bộ nhớ đó, nhất là khi đo nhiều phòng: máy không biết số nào là của phòng nào. Ghi ngay trên giấy hoặc sơ đồ mới là cách giữ số đo không lẫn.

Một chức năng ít người để ý là đo lùi đến một khoảng định trước: bạn nhập con số, ví dụ 1,2 m, rồi di chuyển máy, máy báo khi đến đúng khoảng đó. Việc này tiện khi đánh dấu vị trí khoan nhiều lỗ cách đều trên tường, hoặc khi chia khoảng đặt đèn trần. Dù vậy, sau khi đánh dấu xong, đo lại khoảng giữa các dấu bằng thước cuộn cho chắc.

Câu hỏi thường gặp

Thước đo laser có chính xác không?

Trong điều kiện tốt, thước laser phổ thông có sai số vài milimét theo thông số của nhà sản xuất, đủ cho đo phòng, đo nhà. Độ chính xác giảm khi đích là kính, gương, bề mặt bóng hay tối, khi ở ngoài nắng gắt hoặc khi cầm máy không vuông góc.

Vì sao thước laser không đo được ngoài trời nắng?

Nắng gắt làm nền quá sáng, chấm laser và ánh sáng phản hồi bị lấn át, máy khó nhận ra tín hiệu của chính nó. Chọn lúc râm mát, chiếu vào một tấm bìa trắng đặt ở đích hoặc dùng loại máy có kính ngắm sẽ đỡ hơn.

Thước laser đo qua cửa kính được không?

Thường là không chính xác. Tia sáng có thể xuyên qua kính và đo tới vật phía sau, hoặc dội lệch khiến máy báo lỗi. Muốn đo tới mặt kính, dán một mảnh băng dính giấy lên kính hoặc áp một tấm bìa rồi chiếu vào đó.

Điểm gốc đo trên thước laser là gì?

Đó là chỗ máy coi là số 0, thường chọn được giữa mặt trước và mặt sau thân máy. Nếu bạn áp đuôi máy vào tường mà máy đang tính từ mặt trước, số đo sẽ thiếu đúng bằng chiều dài thân máy. Biểu tượng điểm gốc hiện trên màn hình.

Tia laser của thước đo có hại mắt không?

Nhìn thoáng chấm sáng trên tường không đáng lo, nhưng không được nhìn thẳng vào tia hay chiếu vào mắt người và vật nuôi. Để máy xa tầm tay trẻ nhỏ. Nếu lỡ bị chiếu vào mắt rồi thấy mờ, đốm tối hay đau kéo dài, nên đi khám mắt.

Có nên bỏ thước cuộn khi đã có thước laser?

Không nên. Thước laser mạnh ở khoảng dài và chỗ một người khó kéo thước, còn thước cuộn nhanh và chắc hơn ở khoảng ngắn, đo lòng hộc tủ, đo vật nhỏ, đo đường viền. Hai thứ bổ sung cho nhau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138