Một món đồ nội thất lọt qua cửa hay không phụ thuộc vào chỗ hẹp nhất trên cả đường đi, không chỉ cánh cửa phòng: bạn cần đo lòng cửa khi cánh mở hết, góc rẽ của hành lang, bề rộng và chỗ quay của cầu thang, kích thước thang máy, rồi so với ba số đo của món đồ cộng với độ sâu chéo khi nghiêng nó. Nếu chiều sâu hoặc chiều cao của món đồ nhỏ hơn bề rộng cửa thì gần như chắc chắn lọt; nếu cả hai đều lớn hơn, còn hy vọng ở cách nghiêng.
Chuyện sofa kẹt giữa cầu thang đủ phổ biến để thành chuyện cười, nhưng với người vừa trả tiền thì không vui chút nào. Đo trước mất nửa tiếng; đổi trả một món đồ cồng kềnh thì tốn hơn nhiều.
Đi lại đường đi từ cổng tới chỗ đặt
Đứng ở chỗ xe chở hàng sẽ đỗ và đi bộ đúng con đường mà món đồ sẽ đi, mang theo thước và giấy. Ở mỗi điểm dưới đây, đo và ghi.
- Cổng, cửa chính, cửa sảnh: bề rộng lòng khi mở hết cánh, chiều cao.
- Bậc thềm, dốc dắt xe, gờ cửa: chiều cao, có bậc lên xuống không.
- Hành lang: bề rộng ở chỗ hẹp nhất, nhất là nơi có tủ điện, bình cứu hoả, chậu cây lấn vào.
- Mỗi góc rẽ: bề rộng của cả hai nhánh hành lang tại góc, và chiều cao trần tại đó.
- Cầu thang: bề rộng vế thang giữa tay vịn và tường, kích thước chiếu nghỉ, chiều cao thông thuỷ từ mặt bậc lên trần hay đáy vế thang phía trên.
- Thang máy: bề rộng và chiều cao cửa cabin, chiều rộng, chiều sâu, chiều cao bên trong cabin.
- Cửa phòng cuối cùng: lòng cửa khi mở hết, và khoảng trống ngay sau cửa để xoay đồ.
Ghi lại theo thứ tự đường đi và khoanh tròn con số nhỏ nhất. Đó là "cổ chai" mà món đồ phải lọt qua. Ở nhà ống thành phố, cổ chai thường là cầu thang xoắn hay chiếu nghỉ quay đầu; ở chung cư thường là cửa căn hộ và thang máy.
Đo cửa đúng chỗ hẹp nhất
Không đo mép ngoài khung. Bề rộng lọt được là khoảng trống bên trong, từ mặt trong khung bên này tới mặt trong khung bên kia, không phải kích thước cái lỗ trên tường trước khi lắp khung.
Đo khi cánh mở hết. Cánh cửa mở chín mươi độ vẫn nằm trong lòng cửa bằng chính độ dày của nó, cộng bản lề và tay nắm. Một cửa có lòng khung tám mươi centimét, khi cánh mở hết, khoảng trống thật có thể chỉ còn khoảng bảy mươi lăm.
Tháo cánh nếu sát nút. Tháo cánh cửa khỏi bản lề thường lấy lại được phần bị cánh chiếm. Việc này dễ với cửa gỗ bản lề lá thông thường, khó hơn với cửa có bản lề âm hay cửa thép, nên hỏi thợ.
Đo cả chiều cao. Một tủ áo cao hai mét, nếu phải dựng đứng đi qua cửa cao hai mét mốt, chỉ còn mười centimét cho tay người khiêng và độ nghiêng. Đồ dài như sofa văng có khi phải dựng đứng để xoay qua cửa, khi đó chiều dài sofa lại đối đầu với chiều cao cửa và trần hành lang.
Đo cả khoảng sau cửa. Nếu ngay sau cửa phòng là bức tường hay góc, món đồ dài không có chỗ xoay. Đo khoảng từ cửa tới vật cản đầu tiên phía trong.
Ba số đo của món đồ và độ sâu chéo khi nghiêng
Món đồ nào cũng có ba số: dài, sâu, cao. Với sofa, dài là từ tay vịn bên này sang tay vịn bên kia, sâu là từ mặt sau lưng tựa ra mép trước, cao là từ sàn lên đỉnh lưng tựa. Người khiêng thường đưa sofa qua cửa theo chiều dài, tức là đi dọc, nên câu hỏi chỉ còn là chiều sâu hoặc chiều cao có nhỏ hơn bề rộng cửa không. Một trong hai nhỏ hơn là đi được.
Khi cả chiều sâu lẫn chiều cao đều lớn hơn bề rộng cửa, vẫn còn một cách: nghiêng sofa sao cho lưng tựa đi trước, chân sofa hướng ra ngoài, rồi lách cong qua. Lúc đó khoảng chiếm chỗ theo bề ngang cửa không phải chiều sâu hay chiều cao mà là một con số nhỏ hơn, gọi là độ sâu chéo. Cách đo: đặt một cây thước thẳng hay thanh gỗ nằm từ đỉnh lưng tựa phía sau chéo xuống mép trước của tay vịn, rồi đo từ góc dưới phía sau của sofa thẳng góc lên tới cây thước đó. Nếu con số ấy nhỏ hơn bề rộng cửa, nhiều khả năng nghiêng được.
Với giường, đa số loại tháo rời được thành đầu giường, chân giường và các thanh dọc, nên cổ chai thường là tấm đầu giường hay tấm phản liền. Với tủ áo, cổ chai là chiều cao khi nằm nghiêng hoặc chiều sâu khi dựng đứng. Đồ lắp ráp tại chỗ thì gần như không lo, chỉ cần các thùng hàng lọt.
Một mẹo cho người không giỏi hình dung: lấy bìa thùng các tông cắt một hình chữ nhật đúng bằng mặt cắt ngang của món đồ, tức chiều sâu nhân chiều cao với sofa, rồi mang ra thử qua cửa, qua chỗ quay cầu thang. Thấy bìa kẹt ở đâu là biết đồ thật kẹt ở đó.
Góc rẽ hành lang: chỗ cửa đủ rộng mà vẫn kẹt
Hai cánh cửa đủ rộng chưa chắc món đồ đi được, vì giữa chúng có thể là một góc rẽ vuông. Để xoay một vật dài qua góc, nó phải nằm chéo trong góc trong một lúc, và độ dài lọt được bị giới hạn bởi bề rộng của cả hai nhánh hành lang.
Có một con số quen trong sách toán để hình dung: một tấm ván rất mỏng, khiêng nằm ngang qua góc vuông giữa hai hành lang cùng rộng một mét, chỉ dài được tối đa khoảng hai mét tám. Món đồ có bề dày như nệm, sofa, tủ thì độ dài lọt được ngắn hơn đáng kể, vì phần thân dày chiếm mất chỗ ở góc trong. Ngược lại, nếu trần đủ cao, người khiêng có thể dựng một đầu lên để tận dụng chiều cao, cho phép món đồ dài hơn đi qua.
Thay vì tính, cách thực tế là đo bề rộng hai nhánh tại góc, chiều cao trần, rồi thử bằng một vật thay thế cùng kích thước: một tấm bìa dài, hai cây gậy buộc thành hình chữ nhật, hay chính một cái nệm cũ có kích thước tương tự. Thử trước một lần thì đến ngày giao hàng không phải đứng nhìn nhau ở chỗ ngoặt.
Ở nhà phố Việt Nam, góc khó nhất thường là chỗ cầu thang quay ở chiếu nghỉ, vì vừa phải rẽ vừa phải nâng lên. Đo chiều rộng chiếu nghỉ và khoảng thông thuỷ phía trên, ghi rõ chiều quay trái hay phải.
Thang máy và cầu thang: đo những gì
Hai chỗ này là cổ chai phổ biến nhất ở nhà nhiều tầng. Bảng dưới là các số cần ghi và cách dùng chúng.
| Chỗ | Số cần đo | Dùng thế nào |
|---|---|---|
| Cửa thang máy | Bề rộng và chiều cao khi cửa mở hết | Mặt cắt ngang của món đồ phải lọt khung này |
| Lòng cabin | Rộng, sâu, cao bên trong | Đồ dài có thể dựng chéo trong cabin: đường chéo lớn nhất của khối hộp bằng căn bậc hai của tổng bình phương ba cạnh |
| Vế cầu thang | Bề rộng giữa tay vịn và tường | So với chiều sâu hoặc chiều cao món đồ khi khiêng nghiêng |
| Chiếu nghỉ | Rộng, sâu, chiều quay | Quyết định đồ dài có xoay được không |
| Thông thuỷ trên cầu thang | Từ mặt bậc lên trần hay đáy vế thang trên | Đồ khiêng nghiêng lên dốc cần khoảng này |
Ví dụ giả định cho thang máy: cabin rộng một mét mốt, sâu một mét bốn, cao hai mét hai. Đường chéo lớn nhất bên trong khoảng hai mét tám, vì một phẩy hai mốt cộng một phẩy chín sáu cộng bốn phẩy tám tư bằng tám phẩy không một, căn bậc hai ra xấp xỉ hai phẩy tám ba. Nhưng đó chỉ là trên lý thuyết cho một thanh mảnh; món đồ còn phải lọt cửa cabin và người khiêng cần chỗ đứng. Chung cư thường có quy định giờ chuyển đồ, đăng ký dùng thang và lót tấm bảo vệ cabin, nên hỏi ban quản lý trước.
Lọt cửa rồi, đặt vào phòng có còn chỗ đi lại không
Qua được cửa mới là nửa bài toán. Nửa còn lại là món đồ nằm trong phòng có để lại đủ lối đi hay không. Khi so số đo, hãy mở tờ sơ đồ phòng, đặt miếng giấy cắt theo tỉ lệ của món đồ vào chỗ định kê, rồi đo khoảng trống còn lại quanh nó. Lối đi chính trong nhà mà hẹp dưới khoảng sáu mươi centimét thì một người đi đã phải lách; muốn hai người tránh nhau hay bưng khay đi qua, cần rộng hơn nhiều.
Sofa thường kéo theo bàn trà phía trước, và giữa mép sofa với mép bàn cần khoảng đủ để đặt chân và đi ngang qua, nhiều người thấy dễ chịu ở mức bốn mươi đến năm mươi centimét. Giường cần chỗ hai bên để lên xuống và trải ga, phía chân giường cần chỗ mở tủ áo nếu tủ đặt đối diện. Tủ áo cánh mở cần phía trước trống bằng bề rộng cánh cộng chỗ đứng; tủ cánh lùa thì đỡ hơn nhưng mỗi lần chỉ mở được một nửa.
Những con số này là thói quen bố trí phổ biến, không phải quy định, và mỗi nhà một cách sống. Điều đáng làm là đo thử bằng chính cơ thể mình: đứng vào khoảng trống dự kiến, giơ tay, ngồi xuống, mở một cánh cửa tủ tưởng tượng. Nếu thấy chật ngay từ lúc chưa có đồ, khi có đồ sẽ còn chật hơn.
Khi đo xong vẫn không chắc
Còn lấn cấn vài centimét thì có mấy lối ra trước khi phải đổi món khác.
- Hỏi món đồ có tháo được không: chân sofa, tay vịn, đầu giường, cánh tủ, mặt bàn thường tháo được và lấy lại vài centimét đến vài chục centimét.
- Hỏi nơi bán kích thước khi đóng thùng: có món nhỏ hơn khi còn trong thùng vì tháo rời, có món lại to hơn vì thêm xốp chèn.
- Chọn loại giao dạng lắp ráp cho tủ lớn, giường lớn, nhất là nhà có cầu thang hẹp.
- Gửi số đo và ảnh đường đi cho bên giao hàng để họ đánh giá, vì đội khiêng có kinh nghiệm thường biết cách nghiêng mà người ngoài không nghĩ ra.
- Đưa đồ qua ban công bằng dây là cách một số nhà phố dùng khi cầu thang quá hẹp. Đây là việc nguy hiểm, chỉ để đội có đồ nghề và kinh nghiệm làm, có người cảnh giới bên dưới, không tự làm.
Cuối cùng, ghi tất cả số đo đường đi vào cùng tờ sơ đồ phòng. Lần sau mua bất kỳ món lớn nào, bạn chỉ cần so với một con số cổ chai đã khoanh sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Sofa rộng hơn cửa có đưa vào được không?
Thường được, vì sofa đi qua cửa theo chiều dọc. Điều cần so là chiều sâu hoặc chiều cao sofa với bề rộng cửa. Nếu cả hai đều lớn hơn, đo độ sâu chéo; nhỏ hơn bề rộng cửa thì nhiều khả năng nghiêng lách qua được.
Độ sâu chéo của sofa đo thế nào?
Đặt một cây thước thẳng từ đỉnh lưng tựa chéo xuống mép trước tay vịn, rồi đo từ góc dưới phía sau sofa thẳng góc lên tới cây thước. Con số này là bề dày sofa chiếm khi được nghiêng lưng đi trước qua cửa.
Cửa rộng tám mươi centimét thì lọt được đồ rộng bao nhiêu?
Ít hơn tám mươi, vì cánh cửa mở hết vẫn chiếm phần lòng khung bằng độ dày cánh và bản lề. Hãy đo khoảng trống thật khi cánh mở hết, hoặc tháo cánh ra nếu cần thêm vài centimét.
Nệm lò xo có gập lại để đưa qua cầu thang được không?
Nhiều loại nệm lò xo không nên gập vì dễ hỏng khung lò xo. Nệm cao su, nệm foam mỏng uốn được một chút. Hãy hỏi nơi bán trước, và đo chiếu nghỉ cầu thang để biết nệm có xoay qua được khi để thẳng không.
Thang máy chung cư chở được tủ cao hai mét không?
Phụ thuộc chiều cao cabin và cửa cabin. Nếu cabin thấp hơn hai mét, tủ phải đặt nghiêng hay nằm, khi đó chiều sâu cabin trở thành giới hạn. Đo cabin trước, hỏi ban quản lý về giờ và quy định chuyển đồ.
Có nên tháo cửa phòng để chuyển đồ không?
Nên, khi món đồ chỉ thiếu vài centimét. Tháo cánh khỏi bản lề thường lấy lại được phần cánh chiếm chỗ. Cửa có bản lề âm, cửa thép hay cửa chống cháy thì nhờ thợ, đừng tự tháo.