ChieuDai.comChiều Dài
Đo trong nhà, mua đồ cho vừa

Tính chiều dài dây điện, ống nước cần mua: cộng đoạn vòng và hao hụt

Dây điện, ống nước đi theo tường chứ không đi đường thẳng. Đo theo đường đi thật, cộng đoạn lên xuống, phần chừa ở hai đầu và hao hụt, rồi quy ra số cây, số cuộn.

Unfinished room corner with grey plaster walls, a person running a long white flexible conduit along the wall base while holding a tape measure, coils of cable on the floor

Để tính chiều dài dây điện hay ống nước cần mua, bạn đo theo đường đi thật của nó, dọc chân tường, lên trần, vòng qua khung cửa, chứ không đo đường thẳng giữa hai điểm; cộng thêm các đoạn lên xuống tới ổ cắm, vòi nước, cộng phần chừa ở mỗi đầu để đấu nối, rồi cộng hao hụt khoảng mười đến mười lăm phần trăm. Sau cùng quy ra số cuộn dây, số cây ống, số cây nẹp theo cách cửa hàng bán.

Việc đấu nối điện và chọn cỡ dây theo tải là việc của thợ điện có nghề; việc nối ống, tạo độ dốc thoát nước là việc của thợ nước. Bài này giúp bạn tự dự trù vật tư cho sát, hiểu báo giá, và không phải chạy ra cửa hàng ba lần trong một buổi sửa nhà.

Nguyên tắc: đo đường đi, không đo đường chim bay

Ổ cắm mới cách ổ cũ ba mét theo đường thẳng trên mặt sàn, nhưng dây điện không đi xuyên qua giữa phòng. Nó chạy trong nẹp hay ống dọc theo chân tường, hoặc leo lên trần rồi chạy theo trần, gặp góc phòng thì rẽ, gặp khung cửa thì vòng lên qua đầu cửa. Mỗi chỗ rẽ, mỗi lần leo lên leo xuống đều cộng thêm chiều dài.

Cách làm chắc nhất là cầm thước đi đúng con đường dây sẽ đi, đo từng đoạn và ghi lại. Một sợi dây hay một sợi chỉ dài cũng dùng được: căng nó theo đúng đường, đánh dấu, rồi đo sợi dây. Với đường dài qua nhiều phòng, vẽ phác sơ đồ mặt bằng và mặt đứng, ghi từng đoạn ngang, từng đoạn đứng, rồi cộng.

Phân biệt rõ hai thứ cần dự trù: dây hay ống chính là thứ chạy bên trong, và nẹp, ống luồn, ống bảo vệ là thứ bọc bên ngoài. Chiều dài của chúng gần bằng nhau, nhưng dây còn cần phần chừa ở hai đầu và phần đi bên trong hộp, ổ; còn nẹp chỉ cần đúng chiều dài đường đi cộng phụ kiện góc.

Cuối cùng, chọn một đơn vị là mét, ghi đến một chữ số thập phân. Dự trù vật tư không cần chính xác đến milimét như đóng tủ; điều cần là không thiếu.

Đo một đường dây nổi theo tường: ví dụ từng bước

Ví dụ giả định: bạn muốn thêm một ổ cắm ở bức tường đối diện, lấy điện từ ổ cắm cũ cùng phòng. Ổ cũ và ổ mới đều cao ba mươi centimét so với sàn. Giữa hai ổ có một góc phòng và một cửa đi.

  1. Từ ổ cũ, đo dọc tường tới góc phòng: hai mét mốt.
  2. Từ góc phòng, đo dọc tường kia tới mép khung cửa: tám mươi centimét.
  3. Tại cửa, dây không đi qua ngưỡng cửa được nên phải vòng lên: đi lên dọc khung cửa từ độ cao ba mươi centimét tới đầu khung cửa cao hai mét mốt, tức một mét tám mốt; đi ngang qua đầu cửa chín mươi centimét; đi xuống phía bên kia một mét tám mốt. Đoạn vòng cửa là bốn mét năm mươi hai.
  4. Từ mép khung cửa bên kia tới ổ mới: một mét hai.
  5. Cộng đường đi: hai phẩy một cộng không phẩy tám cộng bốn phẩy năm hai cộng một phẩy hai, ra tám mét sáu mươi hai.
  6. Cộng phần chừa ở hai đầu để đấu nối trong hộp ổ, mỗi đầu khoảng hai mươi centimét: chín mét lẻ hai.
  7. Cộng hao hụt khoảng mười phần trăm: chín mét chín, làm tròn thành khoảng mười mét cho mỗi sợi dây.

Nhìn ví dụ sẽ thấy: chỉ riêng cái cửa đã ăn mất hơn bốn mét rưỡi, nhiều hơn cả ba đoạn chạy ngang chân tường cộng lại. Nếu thay vào đó dây đi trên trần, bạn tính hai đoạn đứng từ ổ lên trần và xuống ổ, cộng đoạn ngang trên trần; có khi lại ngắn hơn vòng cửa. Dây gồm nhiều sợi đơn thì nhân chiều dài với số sợi; dây nhiều lõi bọc chung thì tính một lần. Số lõi và cỡ dây do thợ điện chọn theo thiết bị sẽ dùng, đừng tự quyết.

Phần chừa và hao hụt: cộng vào đâu, bao nhiêu

Những con số dưới đây là thói quen dự trù hay gặp, để bạn hình dung; thợ làm thực tế có thể dặn khác tuỳ cách thi công.

Khoản cộng thêmVì sao cầnKhoảng hay dùng
Đoạn lên xuống tới ổ, công tắc, vòiĐường chính chạy ở trần hay chân tường, thiết bị ở độ cao khácĐo thật từng đoạn đứng
Phần chừa đầu dâyĐể tuốt vỏ, đấu nối, gấp gọn trong hộpKhoảng 15–20 cm mỗi đầu
Vòng qua cửa, cột, dầmKhông cắt ngang đượcĐo thật, thường là đoạn dài nhất
Hao hụt chungUốn cong, đi lệch, cắt hỏng, nốiKhoảng 10–15% tổng đường đi
Phụ kiện cho nẹp, ốngGóc trong, góc ngoài, nối thẳng, tê, coĐếm theo số góc rẽ trên sơ đồ

Khi quy ra cách mua, nhớ là dây điện thường bán theo cuộn có chiều dài cố định hoặc cắt theo mét, còn ống nhựa, nẹp nhựa thường bán theo cây dài cố định. Chiều dài một cây tuỳ loại và nơi bán, nên hỏi trước. Tính số cây thì lấy tổng chiều dài chia chiều dài một cây rồi làm tròn lên, và để ý những đoạn ngắn lẻ: ba đoạn mỗi đoạn một mét rưỡi trên ba bức tường khác nhau, nếu cây dài bốn mét, mỗi cây chỉ cắt được hai đoạn, phần còn lại một mét là đầu thừa.

Ống nước cấp: đo tâm tới tâm

Thợ nước không đo từ mép ống này tới mép ống kia mà đo từ tâm tới tâm: từ đường tâm của điểm đầu, ví dụ tâm cái van hay tâm đầu chờ trên tường, tới đường tâm của điểm cuối. Lý do là ống nối với nhau qua các phụ kiện như co, tê, măng sông; mỗi phụ kiện chiếm một đoạn, và ống cắm vào phụ kiện một đoạn. Đo tâm tới tâm thì mọi người hiểu giống nhau, phần trừ cộng cho phụ kiện để thợ tính.

Khi dự trù, bạn chỉ cần đo tâm tới tâm của từng đoạn thẳng trên đường ống, cộng lại, rồi cộng hao hụt. Đếm số chỗ rẽ để biết cần bao nhiêu co, số chỗ chia nhánh để biết bao nhiêu tê. Ghi cả vị trí, độ cao các đầu chờ như vòi rửa, vòi sen, đầu cấp máy giặt, máy nóng lạnh.

Đường ống nước nóng và nước lạnh thường đi song song nhưng là hai đường riêng, nên nhân đôi phần đó. Ống cấp cho máy nóng lạnh đi lên cao rồi mới xuống, nhớ cộng các đoạn đứng.

Đo trên tường đã trát, hãy ghi rõ đường ống dự kiến chạy âm hay nổi. Ống âm tường tiết kiệm chỗ nhưng phải đục tường và sau này khó sửa; ống nổi dễ đo, dễ sửa, nhưng cần thêm kẹp giữ ống theo từng khoảng.

Ống thoát: độ dốc ăn vào chiều cao

Ống thoát nước chảy nhờ trọng lực, nên đoạn nằm ngang phải dốc nhẹ về phía thoát. Thợ thường để độ dốc khoảng một đến hai centimét cho mỗi mét ống với ống nhỏ trong nhà; con số cụ thể theo cỡ ống và tình huống, thợ sẽ quyết. Điều bạn cần hiểu khi đo là độ dốc ăn vào chiều cao.

Ví dụ giả định: chậu rửa đặt cách ống thoát đứng bốn mét. Với độ dốc hai phần trăm, đầu ống ở chậu phải cao hơn đầu ống ở chỗ đổ vào đường thoát đứng khoảng tám centimét. Nếu ống đi dưới sàn hay trong khoang tủ bếp, phải có đủ chiều cao cho tám centimét chênh lệch này cộng đường kính ống. Đặt máy giặt hay chậu rửa càng xa đường thoát, phần chênh càng lớn, có khi buộc phải kê cao thiết bị.

Vì vậy khi định dời chậu rửa, máy giặt ra xa chỗ cũ, hãy đo khoảng cách nằm ngang tới đường thoát gần nhất trước tiên, tính chênh lệch độ cao, rồi mới bàn tiếp. Đây là chỗ mà nhiều kế hoạch sửa bếp phải đổi lại.

Một chi tiết hay bị quên khác là ống thoát cần chỗ cho bẫy nước hay xi phông dưới chậu, chiếm một khoảng trong tủ dưới chậu. Đo chiều cao trong lòng tủ và vị trí đầu thoát trên tường hay dưới sàn.

Dây mạng, dây ăng ten, vòi tưới: cùng một cách tính

Mọi thứ dạng dây, dạng ống đều tính theo một khuôn: đo đường đi thật, cộng đoạn đứng, cộng đầu chừa, cộng hao hụt.

  • Dây mạng từ bộ phát tới phòng làm việc: đo theo nẹp, cộng phần chừa đủ để bấm đầu nối và để thiết bị xê dịch trên bàn.
  • Dây ăng ten, dây truyền hình: đi cùng nẹp với dây điện thì đo chung đường, nhưng nên dùng ngăn nẹp hay ống luồn riêng theo cách thợ khuyên.
  • Dây loa vòng quanh phòng: đo chân tường, cộng đoạn lên tới loa treo.
  • Vòi tưới mềm trong sân, sân thượng: đo từ vòi tới góc xa nhất theo lối đi vòng qua chậu cây, không đo chéo qua chậu; cộng một đoạn để vòi không bị căng.
  • Dây phơi đồ, dây treo đèn trang trí: đo giữa hai điểm neo, cộng đoạn buộc ở hai đầu và độ võng.

Với dây đèn trang trí và dây kéo dài có ổ cắm, nhớ rằng mua dư thì phần thừa phải cuộn gọn, không để cuộn chặt khi đang dùng tải lớn. Đó là lý do nên dự trù sát, chứ không phải "mua thật dài cho chắc".

Trước khi trát tường và khi làm với điện

Chụp ảnh có thước trước khi trát. Khi dây và ống đã đi âm tường mà chưa trát, chụp ảnh từng bức tường với một cây thước dựng sát hoặc thước cuộn kéo ngang. Sau này muốn khoan treo tranh hay sửa ống, nhìn ảnh là biết đường đi cách góc bao nhiêu, cao bao nhiêu.

Ghi vào sơ đồ nhà. Vẽ đường dây, đường ống lên sơ đồ mặt bằng bằng màu khác nhau. Một tờ như vậy giá trị hơn mọi trí nhớ khi cần sửa sau vài năm.

Tắt cầu dao khi đo gần ổ, công tắc. Đo khoảng cách tới ổ cắm thì không cần mở nắp ổ. Nếu phải mở nắp để xem đường dây đi, tắt cầu dao trước và chỉ nhìn, không chạm.

Đấu nối để thợ có nghề làm. Chọn cỡ dây, số lõi, aptomat là việc phụ thuộc thiết bị và tải, thợ điện sẽ quyết. Phần của bạn là đo đường đi và dự trù, để thợ đến làm nhanh và báo giá sát.

Câu hỏi thường gặp

Hao hụt dây điện nên cộng bao nhiêu phần trăm?

Thói quen dự trù hay dùng khoảng mười đến mười lăm phần trăm tổng đường đi, cộng riêng phần chừa ở mỗi đầu để đấu nối. Đường đi nhiều góc rẽ, nhiều đoạn ngắn thì nên nghiêng về mức cao hơn.

Đo dây điện từ ổ này sang ổ kia thế nào?

Đo theo đường dây sẽ thật sự chạy: dọc chân tường, lên trần, vòng qua khung cửa, chứ không đo đường thẳng giữa hai ổ. Cộng các đoạn đứng tới ổ, phần chừa mỗi đầu khoảng mười lăm đến hai mươi centimét và hao hụt.

Ống nước đo tâm tâm là gì?

Là đo khoảng cách từ đường tâm của điểm đầu, như tâm van hay tâm đầu chờ, tới đường tâm của điểm cuối. Cách đo này giúp mọi người hiểu giống nhau; phần ống cắm vào phụ kiện và chiều dài phụ kiện để thợ trừ khi cắt.

Dời chậu rửa ra xa có ảnh hưởng gì tới ống thoát?

Ống thoát nằm ngang cần dốc về phía thoát, nên càng xa thì đầu ống ở chậu phải càng cao. Đo khoảng cách ngang tới đường thoát gần nhất và chiều cao còn trống dưới chậu trước khi quyết định dời, hỏi thợ nước độ dốc cần dùng.

Tính số cây nẹp, cây ống thế nào?

Lấy tổng chiều dài đường đi chia cho chiều dài một cây theo nơi bán, làm tròn lên. Để ý các đoạn ngắn lẻ trên nhiều bức tường vì mỗi cây chỉ cắt được vài đoạn, phần thừa ngắn khó dùng lại. Đếm số góc rẽ để mua phụ kiện góc.

Có nên tự chọn cỡ dây điện không?

Không nên. Cỡ dây và số lõi phụ thuộc thiết bị sẽ dùng, tổng tải và cách đi dây, đó là việc của thợ điện có nghề. Bạn chỉ cần đo đường đi để dự trù chiều dài và báo cho thợ những thiết bị định cắm vào đường dây đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138