ChieuDai.comChiều Dài
Dụng cụ đo và cách đọc

Cách đọc thước cuộn: vạch mm, cm, ô số đỏ và cái móc đầu thước lỏng lẻo

Đọc thước cuộn cho đúng: vạch nào là milimét, vạch nào là xăng-ti-mét, số đỏ báo gì, vì sao cái móc đầu thước lỏng và cách đo trong lòng bằng thân hộp.

close-up of Vietnamese hands pulling a steel tape measure along a pale wooden plank in a home workshop, morning side light, graduations softly blurred, shallow depth of field

Đọc thước cuộn hệ mét rất gọn: mỗi vạch nhỏ nhất là 1 milimét, vạch dài vừa ở giữa là 5 milimét, vạch dài nhất có số là 1 xăng-ti-mét. Số đo bằng số xăng-ti-mét cuối cùng bạn đã đi qua cộng với số vạch milimét lẻ phía sau, ví dụ qua số 47 thêm 6 vạch nhỏ là 47,6 cm, tức 476 mm.

Hai thứ làm người mới lúng túng là những con số in màu đỏ và cái móc kim loại ở đầu thước cứ xộc xệch. Số đỏ thường đánh dấu mốc mười xăng-ti-mét hoặc mốc mét để mắt khỏi lạc khi kéo thước dài, còn cái móc lỏng là được làm cố ý để thước đo đúng cả khi móc ra ngoài lẫn khi tì vào trong. Phần dưới giải thích từng thứ, kèm cách đo trong lòng một ô cửa bằng chính thân hộp thước.

Trên lưỡi thước cuộn có những gì

Rút lưỡi thước ra chừng nửa mét và nhìn kỹ. Bạn sẽ thấy ba độ dài vạch khác nhau lặp đi lặp lại. Vạch ngắn nhất cách nhau 1 mm, cứ mười vạch như thế lại có một vạch dài nhất kèm con số, đó là xăng-ti-mét. Ở giữa hai số xăng-ti-mét có một vạch dài trung bình, đánh dấu nửa xăng-ti-mét, tức 5 mm. Nhờ vạch giữa này, mắt chỉ cần đếm tối đa bốn vạch nhỏ thay vì chín.

Lưỡi thước thép không phẳng mà hơi cong lõm theo bề ngang. Độ cong đó giúp lưỡi đứng thẳng khi đưa ra khỏi hộp một đoạn mà không gãy gập, nên bạn có thể đẩy thước băng qua một khoảng trống để chạm vào mép bên kia. Lưỡi càng rộng thì đứng được càng xa. Mặt sau lưỡi có khi trơn, có khi in thêm một hệ vạch khác, chuyện đó để dành cho bài về thước hai mặt.

Trên thân hộp có nút khoá để giữ lưỡi không rút về, có khi có thêm một kẹp để móc vào thắt lưng. Đáy hộp thường phẳng và trên hông hộp nhiều loại ghi chiều dài của chính thân hộp. Con số nhỏ ấy ít người để ý nhưng rất có ích khi đo khoảng cách giữa hai bức tường, sẽ nói ở phần sau.

Đọc một số đo từng bước

Lấy một ví dụ giả định: bạn đo chiều ngang một mặt bàn, đầu móc tì vào mép trái, mép phải của bàn rơi vào đâu đó sau số 82.

  1. Giữ lưỡi thước nằm sát mặt bàn, căng vừa tay, không để lưỡi bị xoắn hay nằm chéo so với cạnh bàn.
  2. Nhìn thẳng từ trên xuống vào chỗ mép bàn chạm thước. Mắt lệch sang bên sẽ đọc lệch thêm một hai vạch.
  3. Tìm con số xăng-ti-mét gần nhất phía trước mép bàn, tức là số bạn vừa đi qua. Ở ví dụ này là 82.
  4. Đếm số vạch nhỏ từ số 82 đến mép bàn. Nếu mép bàn đã vượt qua vạch dài vừa, bắt đầu đếm từ 5 rồi cộng thêm. Giả sử đếm được 7 vạch.
  5. Ghép lại: 82 cm cộng 7 mm là 82,7 cm, viết cách khác là 827 mm. Ghi ngay vào giấy hoặc điện thoại, đừng tin trí nhớ.
  6. Nếu mép bàn nằm giữa hai vạch nhỏ, chọn vạch gần hơn. Với việc trong nhà, nửa milimét chưa bao giờ làm hỏng một món đồ.

Thói quen ghi bằng milimét có một cái lợi: không còn dấu phẩy để viết nhầm chỗ. Thợ mộc, thợ nhôm kính ở nhiều nơi quen nói "tám trăm hai mươi bảy" thay vì "tám mươi hai phẩy bảy", nghe lạ tai lúc đầu nhưng ít sai hơn hẳn.

Những con số màu đỏ báo điều gì

Mỗi loại thước đánh dấu một kiểu, nhưng ý đồ chung là giúp mắt khỏi lạc khi lưỡi thước đã kéo dài. Trên nhiều thước hệ mét, cứ mỗi 10 cm số được in đỏ hoặc nằm trong ô nền đỏ, tức là mỗi đề-xi-mét có một mốc nổi bật. Ở mốc 1 m, 2 m, 3 m thường có ký hiệu riêng, có loại ghi chữ m nhỏ cạnh số, có loại in cả một dải màu.

Sau mốc mét đầu tiên, các loại thước cũng khác nhau ở cách ghi tiếp. Có loại đếm liền 101, 102, 103 cho đến hết thước; có loại ghi lại từ 1 đến 99 cho mỗi mét mới và chỉ nhắc số mét bằng một con số nhỏ bên cạnh. Với loại thứ hai, lỗi kinh điển là đọc thấy 35 mà quên rằng đã qua mốc 2 m, ghi 35 cm trong khi thật ra là 2,35 m. Lần đầu dùng một cây thước mới, bạn nên kéo ra quá mốc 1 m để xem nó ghi tiếp kiểu nào.

Thước có mặt inch thì cách đánh dấu màu lại khác, nhiều loại tô đỏ các mốc cách đều theo khoảng cách cột, kèo trong xây dựng nhà gỗ ở nước ngoài. Những ô ấy không có nghĩa gì với việc đo hệ mét của bạn, cứ bỏ qua.

Cái móc đầu thước lỏng lẻo là cố ý

Nhiều người thấy móc kim loại ở đầu thước xộc xệch, liền lấy kìm bóp chặt đinh tán cho chắc. Đó là cách làm hỏng thước nhanh nhất. Móc được tán lỏng một khoảng đúng bằng bề dày của chính nó, thường cỡ một milimét. Khi bạn móc vào mép ngoài của tấm ván rồi kéo, móc trượt ra, khoảng hở bù cho bề dày móc. Khi bạn tì đầu thước vào tường để đo vào trong, móc bị đẩy lùi vào, bề dày móc lại được tính vào số đo.

Nhờ vậy, vạch số 0 thật của thước luôn nằm đúng ở mặt trong của móc khi kéo, và ở mặt ngoài của móc khi đẩy. Bóp chặt đinh tán là bắt thước sai một milimét ở một trong hai cách đo. Với việc cắt một tấm kính hay khoét một lỗ âm tường, một milimét đã đủ khiến món đồ không vừa.

Móc cũng hỏng theo kiểu khác: bị cong vì thước rút về quá mạnh, va vào thân hộp nhiều lần. Móc cong ra ngoài hay vào trong đều làm số đo lệch. Bạn có thể kiểm bằng cách so một đoạn đo bằng móc với cùng đoạn đo bắt đầu từ vạch 10 cm rồi trừ đi 10. Hai kết quả khác nhau hơn một milimét thì móc có vấn đề.

Đo trong lòng và đo ở chỗ khó

Đo giữa hai bức tường bằng thân hộp. Tì đuôi hộp sát tường bên này, kéo lưỡi đến tường bên kia, đọc số ở chỗ lưỡi chui vào hộp rồi cộng thêm chiều dài thân hộp ghi trên hông. Nếu hộp không ghi, tự đo thân hộp một lần và ghi nhớ.

Đo lòng ô cửa bằng cách bắt đầu ở vạch 10. Đặt vạch 10 cm sát một bên khung, kéo đến bên kia, đọc số rồi trừ 10. Cách này tránh hoàn toàn chuyện móc lỏng, và dễ hơn khi lòng cửa hẹp, hộp không lọt.

Đo chiều cao trần một mình. Đặt hộp trên sàn, đẩy lưỡi thẳng lên đến khi chạm trần, khoá thước rồi đọc số sát nắp hộp, cộng chiều cao thân hộp. Lưỡi đẩy lên quá dài sẽ gập, nên đoạn cao thì đứng lên ghế vững và có người giữ ghế.

Đo qua khoảng trống. Lưỡi thép đứng được một đoạn rồi sẽ gập. Đừng cố đẩy thêm, hãy đo hai đoạn, đánh dấu điểm giữa bằng bút chì, rồi cộng lại.

Những lỗi đọc thước cuộn hay gặp

Phần lớn sai số trong nhà không đến từ thước mà đến từ cách đọc. Đây là những lỗi gặp nhiều nhất, mỗi lỗi có một cách tự sửa.

LỗiBiểu hiệnCách tránh
Đọc số phía sau thay vì số đã đi quaMép vật nằm sau số 82, lại ghi 83 cmLuôn lấy số ngay trước mép vật rồi cộng phần lẻ
Quên mốc métGhi 35 cm trong khi thực tế là 2,35 mKéo thử thước mới quá mốc 1 m để biết cách ghi
Thước nằm chéoSố đo dài hơn thật vài milimét đến vài xăng-ti-métCho lưỡi thước song song với cạnh vật
Thước võng giữa chừngĐo khoảng dài trên không, số đo dưĐo áp sát bề mặt hoặc có người căng giúp
Nhìn xiênLệch một hai vạch tuỳ phía nhìnĐặt mắt thẳng trên điểm đọc
Nhầm dấu phẩy khi ghi82,7 cm thành 8,27 cmGhi bằng milimét: 827 mm

Khi số đo dùng để cắt hay đặt hàng, hãy đo hai lần từ hai đầu ngược nhau. Hai số khớp thì yên tâm, lệch quá hai milimét thì đo lần ba và xem mình sai ở bước nào.

Ba bài tập nhỏ để đọc thước nhanh hơn

Đọc thước là kỹ năng của mắt, làm vài lần là quen. Ba bài tập dưới đây mất chừng mười phút, dùng đồ có sẵn trong nhà.

  1. Đọc mười món đồ trên bàn. Đo chiều dài cái điện thoại, cuốn vở, hộp bút, chìa khoá, cái cốc… ghi ra milimét. Chỉ cần đúng cách đọc, chưa cần nhanh.
  2. Đọc ngược chiều. Đo lại cùng mười món đồ nhưng đặt móc ở đầu kia. Hai lần phải ra cùng số hoặc lệch không quá một vạch. Món nào lệch nhiều, xem lại mình đặt thước chéo hay nhìn xiên.
  3. Đọc qua mốc mét. Kéo thước dọc hành lang, nhờ người khác đặt một chiếc dép ở đâu đó sau mốc 1 m, bạn đọc số tại mép dép. Lặp vài lần ở những chỗ sau mốc 2 m, 3 m để mắt quen nhìn con số mét nhỏ.
  4. Đọc bằng milimét thành tiếng. Mỗi lần đo, nói to kết quả theo milimét, "bốn trăm bảy mươi sáu". Nói quen rồi thì khi ghi số cho thợ sẽ không còn nhầm dấu phẩy.

Trẻ lớn cũng làm được các bài tập này cùng cha mẹ. Mục đích là quen tay quen mắt, không cần đo nhanh hơn ai, cũng không cần chấm đúng sai từng lần.

Dùng thước cuộn cho an toàn và bền

Lưỡi thép rút về rất nhanh, mép lưỡi đủ sắc để cứa tay. Khi thả thước, giữ ngón tay đỡ nhẹ lưỡi cho nó cuộn về từ từ, đừng buông cho lưỡi quất về. Việc này vừa tránh đứt tay vừa giữ cho móc không đập mạnh vào thân hộp, nguyên nhân phổ biến khiến móc bị cong.

Đừng kéo thước băng ngang mặt đường, lối xe đi hay gần ổ điện, dây điện hở. Khi phải đo cột điện, máng nước, mái tôn, ưu tiên đo từ dưới đất bằng cách khác, hoặc có người đứng giữ thang. Lưỡi thép dẫn điện, chạm vào dây trần là nguy hiểm.

Dùng xong, lau bụi và nước trên lưỡi bằng khăn khô trước khi cho cuộn về, vì bụi cát lọt vào hộp sẽ mài mòn vạch số. Cất thước ở chỗ khô, không để trong cốp xe phơi nắng cả ngày. Cách lau, cất và kiểm thước còn chuẩn hay không được viết riêng trong bài về bảo quản dụng cụ đo.

Câu hỏi thường gặp

Một vạch nhỏ trên thước cuộn là bao nhiêu?

Trên thước hệ mét, vạch nhỏ nhất cách nhau 1 milimét. Mười vạch như thế là 1 xăng-ti-mét, có con số đi kèm. Vạch dài vừa nằm giữa hai số đánh dấu 5 milimét, giúp bạn đếm nhanh mà không phải đếm đủ chín vạch nhỏ.

Cái móc đầu thước cuộn bị lỏng có cần sửa không?

Không cần nếu móc chỉ trượt ra vào chừng một milimét. Độ lỏng đó là thiết kế để bù bề dày móc khi đo kéo ra và khi tì vào. Chỉ khi móc bị cong, gãy hoặc trượt quá nhiều thì thước mới cần thay.

Đo trong lòng một ô cửa bằng thước cuộn thế nào cho đúng?

Cách chắc nhất là đặt vạch 10 cm sát một bên khung, kéo thước sang bên kia, đọc số rồi trừ 10. Hoặc tì đuôi hộp vào một bên, đọc số ở nắp hộp rồi cộng chiều dài thân hộp ghi trên hông.

Vì sao thước cuộn của mình lại ghi số 1 sau mốc 1 m?

Một số loại thước đếm lại xăng-ti-mét cho mỗi mét mới và chỉ ghi số mét bằng con số nhỏ bên cạnh. Với loại này, bạn phải tự cộng số mét đã qua. Kéo thước quá mốc 1 m một lần để biết cây thước của mình ghi kiểu nào.

Thước cuộn dài bao nhiêu thì đủ dùng trong nhà?

Với việc đo phòng, cửa, đồ đạc, thước 5 m thường đủ và vẫn gọn để bỏ túi. Thước 3 m tiện cho đồ nhỏ nhưng thiếu khi đo chiều dài phòng. Đo sân, vườn, hàng rào thì nên dùng thước cuộn dài loại sợi mềm.

Đọc số đo nằm giữa hai vạch thì làm tròn thế nào?

Chọn vạch gần mép vật hơn. Thước cuộn chỉ chia đến milimét nên ghi phần lẻ nhỏ hơn thế là không có nghĩa. Nếu mép vật nằm đúng giữa, đo lại thêm một lần, thường lần sau sẽ nghiêng về một bên rõ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138