ChieuDai.comChiều Dài
Đo không cần thước

Đốt ngón tay cái dài khoảng một inch: mẹo đo vật nhỏ khi mua đồ ở chợ

Bề ngang ngón cái của nhiều người lớn gần bằng một inch, tức khoảng 2,5 cm. Cách đo ngón tay của mình và dùng nó để ước nút áo, khoá kéo, ống nước, dây đai.

Close-up of a thumb pressed beside a coil of thin plastic pipe and loose buttons on a market stall wooden tray, shallow depth of field, warm daylight, amber tones

Ở nhiều người lớn, bề ngang ngón tay cái chỗ khớp rộng nhất xấp xỉ một inch, tức khoảng 2,5 cm, còn đốt đầu ngón cái từ đầu ngón tới nếp khớp thường dài khoảng 3 cm. Vì gần với một inch như vậy, ngón cái là cây thước nhỏ tiện để ước nút áo, khoá kéo, bề rộng dây đai, đường kính ống hay một món đồ nhỏ khi đi chợ mà không có thước. Điều kiện là bạn phải đo ngón tay của mình một lần, vì người ngón to, người ngón nhỏ có thể chênh nhau gần một xăng-ti-mét.

Ngón cái gắn với đơn vị inch không phải chuyện ngẫu nhiên: trong tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Hà Lan và nhiều thứ tiếng khác, từ chỉ inch cũng là từ chỉ ngón tay cái hoặc rất gần với nó. Người xưa cần một thước nhỏ luôn có sẵn, và ngón cái là lựa chọn tự nhiên. Phần dưới hướng dẫn đo các "thước ngón tay" của bạn và dùng chúng cho đúng việc.

Bề ngang và chiều dài: hai cây thước khác nhau trên ngón cái

Trên ngón cái có hai số đo hay được dùng. Thứ nhất là bề ngang chỗ rộng nhất, thường ở ngay khớp giữa hai đốt. Đặt ngón cái nằm ngang trên vật cần đo, bề ngang này là cây thước khoảng hai đến hai xăng-ti-mét rưỡi. Thứ hai là chiều dài đốt đầu, từ đầu ngón (không tính móng dài) tới nếp gấp của khớp, thường khoảng ba xăng-ti-mét, tức hơi dài hơn một inch.

Hai số này không thay thế cho nhau. Bề ngang hợp để ước những thứ hẹp như dây, quai, ống, khe; chiều dài đốt hợp để ước những thứ ngắn như con ốc, viên gạch nhỏ, bề rộng chiếc điện thoại. Người ta hay nói chung chung "đốt ngón cái bằng một inch", nhưng tuỳ bàn tay, có người bề ngang mới gần inch, có người chiều dài đốt mới gần inch. Đo cả hai rồi xem cái nào của mình gần 2,54 cm hơn thì dùng cái đó khi cần ước theo inch.

Móng tay là thứ hay làm lệch số đo. Người để móng dài đo chiều dài đốt sẽ ra số lớn hơn thật vài mi-li-mét; với vật nhỏ, vài mi-li-mét là cả chục phần trăm. Hãy đo tới đầu thịt ngón, không tính móng.

Đo ngón tay của mình một lần

Bạn cần một thước kẻ có vạch mi-li-mét, đặt trên mặt bàn có đủ ánh sáng. Đo tay bạn hay dùng để đo đồ, thường là tay không cầm bút.

  1. Đặt ngón cái nằm ngang ngay trên thước, chỗ khớp rộng nhất áp vào vạch, đọc bề ngang. Không ấn mạnh, vì ấn làm ngón bè ra.
  2. Úp ngón cái dọc theo thước, đầu ngón ở vạch số không, đọc vạch tại nếp gấp khớp đầu. Đó là chiều dài đốt đầu.
  3. Đo bề ngang ngón trỏ ở khớp giữa và bề ngang ngón út; hai số này hữu ích cho vật rất nhỏ.
  4. Khép bốn ngón (trỏ, giữa, áp út, út) lại sát nhau, đo bề ngang cả bốn ngón chỗ khớp giữa. Đây là "bề ngang bàn tay", cây thước cỡ bảy tám xăng-ti-mét.
  5. Ghi tất cả vào một chỗ dễ xem, làm tròn tới nửa mi-li-mét là đủ.

Ví dụ một bàn tay có ngón cái ngang 2,3 cm, đốt đầu dài 3,1 cm, ngón trỏ ngang 1,8 cm, ngón út ngang 1,4 cm, bốn ngón khép ngang 7,8 cm. Với bộ số này, chủ bàn tay biết rằng bề ngang ngón cái của mình nhỏ hơn một inch chừng 2 mi-li-mét, nên khi ước "ba ngón cái" sẽ phải cộng thêm chừng nửa xăng-ti-mét mới ra ba inch.

Những vật nhỏ ở chợ ước được bằng ngón tay

Bảng dưới gợi ý thước ngón nào hợp cho món nào. Đây là những tình huống hay gặp khi đi chợ, tiệm tạp hoá, tiệm kim khí mà không mang thước.

Món cần ướcDùng thước nàoCần biết thêm
Nút áo, cúc áo cần thaybề ngang ngón út hoặc ngón trỏmang theo một cúc còn lại để so là chắc nhất
Khoá kéo, dây khoáchiều dài đốt ngón cái, gang tay cho khoá dàiđo phần răng khoá, không tính đầu kéo
Dây đai, quai túi, dây đồng hồbề ngang ngón cái, ngón trỏbề rộng chênh 2–3 mm đã không lắp được khoá
Ống nhựa, ống nước nhỏbề ngang ngón cái so với miệng ốngcỡ ống gọi theo tên riêng, nên hỏi người bán theo đường kính ngoài
Đinh, vít, bu lôngchiều dài đốt ngón cáimang mẫu cũ theo luôn, đừng chỉ ước
Khung ảnh nhỏ, hộp quàbốn ngón khép và gang tayquy hết ra cm trước khi hỏi giá

Với mọi món phải lắp khít như ốc, ống, khoá, ngón tay chỉ giúp bạn loại nhanh những món chắc chắn không vừa. Còn chọn đúng món thì vẫn nên mang mẫu cũ ra chợ hoặc đo bằng thước kẹp, vì sai một hai mi-li-mét đã không dùng được.

Ngón tay và inch: nhẩm đổi nhanh

Nhiều món hàng nhập ghi cỡ theo inch: ống nước, ốc vít, bánh xe nhỏ, vành bánh xe đạp, ống kính. Nếu ngón cái của bạn ngang đúng khoảng 2,5 cm, bạn có thể ước "một ngón là một inch" khá sát. Nửa inch là khoảng 1,27 cm, gần bằng bề ngang ngón út của nhiều người lớn; ba phần tư inch khoảng 1,9 cm, gần bề ngang ngón trỏ của không ít người.

Để đổi trong đầu, nhớ một inch bằng 2,54 cm, nhân xấp xỉ 2,5 là đủ cho việc ước. Hai inch khoảng 5 cm, bốn inch khoảng 10 cm, sáu inch khoảng 15 cm, mười hai inch khoảng 30 cm. Ngược lại, muốn biết 8 cm là bao nhiêu inch, chia cho 2,5 được khoảng 3,2 inch. Kết quả lẻ tới hàng phần mười là quá đủ cho mục đích ước.

Cần lưu ý cỡ ống nước ở Việt Nam thường được gọi theo "phi" là đường kính ngoài tính bằng mi-li-mét, còn cỡ ống theo inch lại là cỡ danh nghĩa, không trùng đường kính thật. Ngón tay giúp bạn hình dung cỡ, nhưng khi mua phụ kiện nối ống thì hỏi người bán theo đúng cách gọi của loại ống đang dùng.

Mẹo đặt ngón tay để đo vật nhỏ cho sát

Đặt ngón nằm cùng mặt phẳng với vật. Ngón cái giơ lơ lửng phía trên vật sẽ trông to hay nhỏ đi theo góc nhìn. Áp ngón xuống sát cạnh vật, nhìn thẳng từ trên xuống.

Đo vật tròn bằng cách kẹp. Với ống, cuộn dây, nắp chai, kẹp vật giữa ngón cái và ngón trỏ, rồi đặt hai ngón còn giữ khoảng cách đó lên thước của chính bàn tay kia, hoặc so với bề ngang các ngón.

Cộng thước ngón với nhau. Một vật dài hơn ngón cái nhưng ngắn hơn bốn ngón khép có thể đo bằng "một ngón cái cộng một ngón trỏ". Hai thước nhỏ cộng lại đúng hơn một lần ước bằng mắt.

Mang theo một vật chuẩn. Đồng xu hay chiếc thẻ trong ví đều có kích thước cố định. Biết sẵn thẻ ngân hàng dài khoảng 8,56 cm và rộng khoảng 5,4 cm, bạn có một cây thước nhỏ cứng cáp hơn ngón tay.

Ghi lại ngay. Đo xong một món, bấm ghi chú vào điện thoại bằng số xăng-ti-mét đã quy đổi. Về nhà mới nhớ lại "chừng hai ngón" thì dễ lẫn ngón nào.

Luyện tay: ước năm món trong nhà rồi đo lại

Thước ngón tay chỉ thành phản xạ sau vài lần tập. Một buổi tối, chọn năm món nhỏ có sẵn trong nhà, mỗi món một cỡ, và làm theo thứ tự dưới đây.

  1. Chọn đồ: một chiếc cúc áo, một cái nắp chai, chiều ngang một chiếc điện thoại, một chiếc thìa, một cuộn băng dính.
  2. Với từng món, đặt ngón tay đo trước, ghi kết quả bằng xăng-ti-mét đã quy đổi, chưa nhìn thước.
  3. Lấy thước kẻ đo lại từng món, ghi cạnh số đã ước.
  4. Tính chênh lệch của từng món, xem mình hay ước dư hay hụt, và hụt nhiều ở món cỡ nào.
  5. Lặp lại sau vài ngày với năm món khác, không dùng lại đồ cũ để khỏi nhớ đáp số.

Người mới tập thường lệch nhiều ở những món tròn như nắp chai, vì khó đặt ngón cho đúng đường kính, và lệch ít ở những món phẳng như điện thoại. Sau hai ba buổi, phần lớn người tập ước được vật nhỏ với sai số dưới hai ba mi-li-mét, đủ để đi chợ tự tin hơn.

Có thể biến buổi tập thành việc chung cả nhà: mỗi người tự ước, tự đo lại, rồi kể cho nhau mình đã ước gần hơn ở món nào. Mục đích là để ai cũng biết ngón tay của mình, không phải để xem ai giỏi hơn ai.

Giới hạn của thước ngón tay

Ngón tay thay đổi theo nhiệt độ và giờ trong ngày: buổi sáng lạnh ngón hơi nhỏ, chiều nóng hoặc sau khi làm việc nặng ngón hơi to. Mức thay đổi này nhỏ, nhưng với vật cỡ hai ba xăng-ti-mét thì nó có thể bằng cả một cỡ hàng. Vì thế thước ngón tay chỉ dùng để thu hẹp lựa chọn, không dùng để chốt cỡ cho đồ phải vừa khít.

Ngón tay cũng không đo được khe trong, lòng ống hay lỗ sâu, vì ngón không chui vào được hoặc chui vào lại bị ép. Muốn biết đường kính trong của một chiếc ống, bạn đo đường kính ngoài rồi trừ đi hai lần bề dày thành ống, hoặc đơn giản hơn là mang theo đoạn ống cũ.

Cuối cùng, ngón tay mỗi người mỗi khác, nên khi nhờ ai đó mua giúp, đừng nói "to bằng ngón cái", hãy quy ra xăng-ti-mét theo ngón tay đã đo của mình. Người kia sẽ hiểu đúng, còn nói theo ngón tay thì người ngón to, người ngón nhỏ sẽ mua về hai món khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Đốt ngón tay cái dài bao nhiêu cm?

Đốt đầu ngón cái của người lớn, đo từ đầu ngón tới nếp khớp, thường dài khoảng 3 cm, còn bề ngang chỗ khớp rộng nhất khoảng 2 đến 2,5 cm. Mỗi người một khác nên tự đo một lần bằng thước kẻ có vạch mi-li-mét.

Có đúng ngón tay cái bằng một inch không?

Gần đúng với nhiều người lớn, nhất là bề ngang chỗ khớp. Một inch là 2,54 cm, nên nếu ngón cái của bạn ngang khoảng 2,3 đến 2,6 cm thì có thể dùng để ước theo inch, nhưng vẫn nên biết số thật để bù.

Đo nút áo cần thay bằng tay như thế nào?

Dùng bề ngang ngón út hoặc ngón trỏ để ước đường kính cúc, đặt ngón sát cạnh cúc và nhìn thẳng từ trên xuống. Tốt nhất mang theo một chiếc cúc còn lại trên áo ra so, vì sai một hai mi-li-mét đã không cài vừa khuyết.

Ống phi 21 có bằng ống nửa inch không?

Ở nhiều nơi, ống nhựa phi 21 được dùng cho cỡ danh nghĩa nửa inch, nhưng phi là đường kính ngoài tính bằng mi-li-mét, còn inch ở đây là cỡ danh nghĩa. Khi mua phụ kiện nối, hãy hỏi người bán theo đúng cách gọi của loại ống đang dùng.

Đo vật nhỏ bằng ngón tay sai số bao nhiêu?

Với vật cỡ vài xăng-ti-mét, sai số có thể vài mi-li-mét, tương đương mười phần trăm hoặc hơn. Thước ngón tay hợp để loại nhanh món không vừa, còn món phải lắp khít thì đo bằng thước hoặc mang mẫu cũ đi so.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138