Điện thoại có thể đo chiều dài qua camera bằng công nghệ thực tế tăng cường: máy nhận ra mặt phẳng và các điểm đặc trưng trong khung hình, kết hợp với cảm biến chuyển động để biết mình đã di chuyển bao xa, rồi tính khoảng cách giữa hai điểm bạn chạm lên màn hình. Trong điều kiện tốt, kết quả ở khoảng một hai mét thường chỉ lệch vài xăng-ti-mét, có khi ít hơn.
Như vậy là đủ để ước một chiếc sofa có lọt qua cửa hay không, một khoảng tường có vừa cái kệ không, nhưng chưa đủ để đặt cắt kính hay đặt đóng tủ âm tường. Điện thoại có cảm biến độ sâu thường đo ổn định hơn loại chỉ dùng camera. Bài này giải thích máy đo bằng cách nào, khi nào đo lệch, và cách đo để kết quả sát nhất.
Điện thoại đo được bằng cách nào
Một tấm ảnh chụp không cho biết vật thật to bao nhiêu: cái cốc ở gần và toà nhà ở xa có thể chiếm cùng một chỗ trên ảnh. Để đo được, điện thoại cần biết thêm khoảng cách. Khi bạn cầm máy di chuyển chậm, camera nhìn cùng một cảnh từ nhiều vị trí hơi khác nhau, còn cảm biến gia tốc và con quay ghi lại máy đã dịch đi bao nhiêu, xoay bao nhiêu. Ghép hai nguồn này, phần mềm dựng được một mô hình thô của không gian trước mặt.
Trong mô hình đó, máy tìm ra những mặt phẳng như sàn nhà, mặt bàn, bức tường, và gắn các điểm bạn chọn lên chúng. Khoảng cách giữa hai điểm được tính trong không gian ba chiều rồi hiện ra bằng xăng-ti-mét. Đó là lý do ứng dụng đo thường bảo bạn di chuyển máy chậm quanh vật trước khi đo: nó đang làm quen với không gian.
Một số điện thoại có thêm cảm biến độ sâu, phát ra ánh sáng hồng ngoại không nhìn thấy và đo thời gian phản hồi, giống nguyên lý thước laser nhưng ở nhiều điểm cùng lúc. Với cảm biến này, máy biết khoảng cách tới bề mặt trực tiếp hơn, nhận ra mặt tường trơn nhanh hơn và đo ổn định hơn, nhất là trong phòng thiếu đặc điểm nhận dạng.
Đo đúng tới đâu trong từng tình huống
Các con số dưới đây chỉ là mức hình dung chung, mỗi máy và mỗi phiên bản phần mềm cho kết quả khác nhau. Cách duy nhất để biết máy mình đo ra sao là thử với vật đã biết kích thước.
| Tình huống | Mức tin cậy thường gặp | Dùng được cho |
|---|---|---|
| Vật dài dưới 1 m, đủ sáng, nhiều chi tiết | Thường lệch dưới vài xăng-ti-mét | Ước đồ đạc, kiểm vừa hay không |
| Cạnh tủ, cạnh bàn rõ ràng | Khá ổn khi bắt đúng góc | Hình dung chỗ đặt đồ |
| Chiều dài phòng vài mét | Sai số tăng theo khoảng cách | Phác sơ đồ, ước diện tích |
| Tường trắng trơn, ánh sáng yếu | Máy khó nhận mặt phẳng, kết quả nhảy | Chỉ nên tham khảo |
| Mặt kính, gương, bề mặt bóng | Dễ sai nhiều | Không nên dựa vào |
| Vật cần chính xác từng milimét | Không đạt | Phải dùng thước |
Điểm chung của mọi dòng: điện thoại là công cụ ước tốt, không phải thước. Nó giúp bạn loại nhanh những phương án chắc chắn không vừa, còn phương án sát nút thì phải cầm thước đo lại.
Một cách nghĩ dễ nhớ: khoảng chênh giữa vật và chỗ đặt càng rộng thì càng yên tâm dùng điện thoại. Chiếc kệ dài 1,2 m cho khoảng tường 1,6 m thì đo bằng gì cũng thấy vừa. Chiếc kệ 1,55 m cho khoảng tường 1,6 m thì chênh chỉ năm xăng-ti-mét, ngang với sai số có thể có của điện thoại, lúc ấy phải lấy thước ra. Thói quen tự hỏi khoảng chênh còn bao nhiêu trước khi tin con số sẽ giúp bạn tránh phần lớn các lần mua về không đặt vừa.
Vì sao số đo trên điện thoại hay bị lệch
Chọn điểm không trúng góc. Bạn chạm lên màn hình nhỏ, ngón tay che mất góc vật, điểm đặt có thể lệch vài xăng-ti-mét. Phóng to khung hình hoặc đưa máy lại gần góc trước khi chạm.
Máy chưa hiểu không gian. Bắt đầu đo ngay khi vừa mở ứng dụng, máy chưa kịp dựng mô hình, các điểm trôi theo khi bạn di chuyển. Lia chậm quanh vật vài giây cho máy nhận ra mặt phẳng.
Ánh sáng và bề mặt nghèo chi tiết. Tường trắng không hoa văn, phòng tối, mặt bàn bóng khiến camera thiếu điểm bám. Bật thêm đèn, đặt vài món đồ nhỏ lên bề mặt làm điểm bám.
Khoảng cách xa. Sai số nhỏ ở góc nhìn biến thành sai số lớn ở khoảng xa. Đứng gần vật, đo từng đoạn ngắn rồi cộng, thường sát hơn một lần đo dài.
Tay rung và di chuyển quá nhanh. Cảm biến chuyển động tích luỹ sai số nhỏ mỗi lần rung. Di chuyển chậm, đều, cầm bằng hai tay.
Vật mềm, cong, không có cạnh rõ. Đệm, gối, rèm, cây cối khó xác định điểm đầu cuối. Với những thứ này, sai số nằm ở chính câu hỏi đo từ đâu tới đâu.
Đo bằng điện thoại sao cho sát nhất
Trình tự này áp dụng được cho hầu hết ứng dụng đo bằng camera, dù giao diện mỗi máy một khác.
- Bật đủ đèn, dọn bớt đồ che khuất cạnh vật cần đo.
- Mở ứng dụng, lia máy chậm quanh vật và bề mặt xung quanh trong vài giây cho đến khi máy báo đã nhận mặt phẳng.
- Đưa máy lại gần điểm đầu, căn tâm khung hình đúng góc vật rồi đánh dấu.
- Di chuyển máy dọc theo cạnh vật tới điểm cuối, giữ khoảng cách đến vật gần như không đổi, đánh dấu điểm cuối.
- Đọc kết quả, rồi làm lại từ đầu thêm hai lần. Ba kết quả gần nhau thì lấy trung bình, cách xa nhau thì môi trường đang khó, hãy dùng thước.
- Trước lần đầu dùng, thử đo một vật biết chắc kích thước như cạnh dài một tờ giấy khổ chuẩn hay chiều rộng một tấm ván đã đo bằng thước, để biết máy mình lệch cỡ nào.
Ghi kết quả kèm chữ "ước bằng điện thoại" bên cạnh. Khi chuyển số đo cho người khác, họ biết con số đó cần kiểm lại, không nhầm với số đo bằng thước.
Mẹo đo vài kiểu đồ hay gặp bằng điện thoại
Mỗi kiểu đồ có một chỗ khó riêng. Những mẹo dưới đây giúp kết quả sát hơn mà không mất thêm bao nhiêu thời gian.
- Cạnh bàn, cạnh tủ: đứng chếch một góc nhỏ để camera thấy cả mặt trên lẫn mặt đứng, máy bắt cạnh dễ hơn khi nhìn thẳng từ trên xuống.
- Chiều cao đồ đứng như tủ lạnh, kệ sách: đánh dấu điểm dưới ở chỗ chân đồ chạm sàn, rồi nâng máy lên từ từ đến đỉnh, giữ máy luôn hướng vào mặt trước của đồ.
- Lòng cửa: đo ở ba độ cao khác nhau là gần sàn, ngang hông và gần đầu cửa, vì khung cửa cũ thường không thẳng đều.
- Khoảng tường trống: đo từ góc tường này tới mép khung cửa hay góc kia, dán một mảnh băng dính màu ở hai đầu để máy có điểm bám rõ.
- Đồ ở cửa hàng: xin phép người bán trước khi giơ máy đo, và đo thêm một chiều mà bạn biết sẵn để kiểm, ví dụ chiều cao mặt ghế thường gặp.
Sau mỗi lần đo, chụp lại màn hình kết quả ngay. Số đo bằng điện thoại không tự lưu ở nhiều ứng dụng, đóng ứng dụng là mất.
Những việc nên và không nên giao cho điện thoại
Điện thoại hữu ích nhất khi bạn không có thước trong tay và cần một con số để quyết định nhanh. Đứng ở cửa hàng đồ gỗ, bạn ước chiều dài một chiếc ghế dài để biết có hợp với khoảng tường ở nhà không. Đi xem nhà, bạn ước sơ chiều dài các phòng để hình dung bố trí. Đi chợ vải, bạn ước khổ một tấm rèm. Ở những chỗ đó, sai vài xăng-ti-mét không làm hỏng quyết định.
Ngược lại, đừng dùng số đo từ điện thoại để đặt cắt kính, đặt đóng tủ âm tường, đặt mặt đá bếp, đặt rèm may sẵn vừa khít lòng cửa, hay đặt mua ống, ván cắt sẵn. Những việc này cần độ chính xác đến milimét, và một sai số ba xăng-ti-mét là đủ để món hàng không lắp được. Người thợ đến đo lại là bước không nên bỏ.
Cũng đừng dựa vào điện thoại cho những việc liên quan đến an toàn, như khoảng cách giữa dây điện và mái nhà, khoảng hở lan can, chiều cao bậc thang cho người già. Những khoảng ấy cần đo bằng thước, và khi có quy định thì làm theo quy định hiện hành. Khi đứng trên ghế, thang để đo bằng điện thoại, cả hai tay đều đang bận, càng phải có người giữ thang.
Ứng dụng đo sẽ còn tiến tới đâu
Phần mềm đo bằng camera cải thiện qua từng đời máy: nhận mặt phẳng nhanh hơn, bám góc tốt hơn, tự nhận ra cạnh bàn, khung cửa mà không cần chạm tay. Một số ứng dụng đã dựng được sơ đồ cả căn phòng khi bạn đi một vòng quanh phòng, kèm kích thước từng bức tường. Sơ đồ như vậy rất tiện để phác bố trí đồ đạc trước khi khuân vác.
Dù vậy, nguyên lý vẫn là ước từ hình ảnh và chuyển động, nên giới hạn về ánh sáng, bề mặt và khoảng cách vẫn còn. Cách dùng khôn ngoan là kết hợp: dùng điện thoại để ước nhanh và phác hình, dùng thước để chốt những con số quan trọng. Thói quen ước trước, đo lại sau còn giúp bạn biết máy của mình lệch theo hướng nào, lần sau ước sẽ sát hơn.
Những tính năng cụ thể thay đổi theo từng phiên bản phần mềm và từng dòng máy, nên khi đọc hướng dẫn ở đâu đó, hãy kiểm lại trên máy và phiên bản bạn đang dùng.
Câu hỏi thường gặp
Đo chiều dài bằng điện thoại có chính xác không?
Đủ để ước, chưa đủ để đặt hàng cắt sẵn. Trong điều kiện tốt, đo vật một hai mét thường chỉ lệch vài xăng-ti-mét. Sai số tăng khi ánh sáng yếu, bề mặt trơn bóng, khoảng cách xa hoặc khi chọn điểm không trúng góc.
Điện thoại không có cảm biến độ sâu có đo được không?
Được. Máy dùng camera kết hợp cảm biến chuyển động để ước khoảng cách. Kết quả thường kém ổn định hơn máy có cảm biến độ sâu, nhất là với tường trơn và phòng thiếu sáng, nhưng vẫn dùng được để ước kích thước đồ đạc.
Vì sao mỗi lần đo bằng điện thoại ra một số khác?
Vì máy ước khoảng cách từ hình ảnh và chuyển động, mỗi lần dựng mô hình không gian hơi khác nhau, cộng với việc điểm bạn chạm không trùng hẳn lần trước. Đo ba lần và lấy trung bình sẽ ổn định hơn.
Làm sao biết điện thoại của mình đo lệch bao nhiêu?
Đo thử một vật đã biết chắc kích thước, như một tờ giấy khổ chuẩn hoặc tấm ván đã đo bằng thước thép, ở vài khoảng cách khác nhau. Ghi lại độ lệch để lần sau biết nên tin con số của máy tới đâu.
Có nên dùng số đo từ điện thoại để đặt đóng tủ, cắt kính không?
Không nên. Những việc này cần chính xác đến milimét, còn số đo từ điện thoại có thể lệch vài xăng-ti-mét. Dùng điện thoại để ước và lên phương án, rồi đo lại bằng thước hoặc để thợ đến đo trước khi đặt hàng.